Pytanie 1. Czy może być na liście członków do wyborów Izb Rolniczych osoba, która:
- jest podatnikiem podatku rolnego o powierzchni 0,5 ha gruntów rolnych ( pozostałe 5 ha gruntów rolnych dzierżawi osobie trzeciej).
Odp. Katalog członków izb rolniczych wskazuje art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym. Członkami izb są zatem m.in. podatnicy podatku rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.
Definicję podatnika podatku rolnego zawiera art. 17a ustawy o podatku rolnym, zgodnie z którym ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o podatniku podatku rolnego, należy przez to rozumieć właściciela, posiadacza samoistnego, użytkownika wieczystego lub posiadacza gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy. Gospodarstwem rolnym w rozumieniu ustawy o podatku rolnym jest zaś, zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Dzierżawca zatem może być podatnikiem podatku rolnego, o ile posiada grunty rolne o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy.
Jeżeli zatem dana osoba wydzierżawiła grunty rolne i nie jest podatnikiem podatku rolnego w odniesieniu do gruntów o powierzchni 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy (a mniejszej), nie powinna być ujęta w spisie wyborców.
Pytanie 2. Zgodnie ze wzorem spisu członków izby rolniczej (osób uprawnionych do głosowania w okręgu (załącznik nr 7 do uchwały nr 1/2023 KRIR z dnia 22 lutego 2023 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania wyborów do walnych zgromadzeń izb rolniczych), w 3. kolumnie spisu członków izby rolniczej (osób fizycznych) należy zamieścić PESEL, a w 4. kolumnie – datę urodzenia, przy czym, przy dacie urodzenia zamieszczono adnotację:
* W przypadku posiadania niniejszych danych w ewidencji podatkowej.
co wskazuje, że nr PESEL jest informacją obligatoryjną.
W związku z tym, że otrzymujemy z urzędów gmin zapytania dotyczące sporządzenia spisu wyborców, o następującej treści:
„Jeżeli w danych podatkowych, będących w posiadaniu Wydziału Podatkowego nie ma numeru PESEL to czy taka osoba może być ujęta w spisie wyborców. Jeżeli nie będzie możliwości pozyskania takiego numeru czy należy taką osobę pominąć?"
Odp. Wzór spisu spisu członków izby rolniczej w wyborach do izb rolniczych określa załącznik nr 7 i nr 8 do uchwały nr 1/2023 Krajowej Rady Izb Rolniczych z dnia 22 lutego 2023 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania wyborów do walnych zgromadzeń izb rolniczych.
Zaleca się, by spis był sporządzony zgodnie z wzorami załączonymi do tej uchwały.
Jednakże sporządzenie spisu na wzorze stosowanym przez gminę, o ile będzie zawierało dane niezbędne do identyfikacji wszystkich członków izby rolniczej (nie będzie wątpliwości, o kogo chodzi), można uznać za dopuszczalne.
Jeśli zatem gmina nie posiada określonych danych, które we wzorach spisu wyborców zostały wskazane, możliwe jest ich pominięcie, o ile możliwe będzie zidentyfikowanie wszystkich wyborców na podstawie innych danych.
Brak jest podstaw prawnych, by pomijać w spisie wyborców osoby, jeśli gmina nie jest w posiadaniu numeru PESEL takich osób, a posiada inne dane identyfikujące.
Pytanie 3. Zwracam się z zapytaniem kto może być członkiem Okręgowej Komisji
Wyborczej?
- Czy może to być rolnik, który nie widnieje na nakazie płatniczym?
(np. żona płatnika)?
- Czy może to być pracownik urzędu gminy, który ma poniżej 1 ha
użytków rolnych? (w okręgu, w którym nie ma chętnych do komisji)
ad.A.
Jeżeli żona podatnika podatku rolnego jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego (czyli jeśli jest podatnikiem podatku rolnego) - to może być członkiem komisji wyborczej.
ad.B.
Członkami izb, zgodnie z ustawą o izbach rolniczych, są podatnicy podatku rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.
Definicję podatnika podatku rolnego zawiera art. 17a ustawy o podatku rolnym, zgodnie z którym ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o podatniku podatku rolnego, należy przez to rozumieć właściciela, posiadacza samoistnego, użytkownika wieczystego lub posiadacza gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy.
Gospodarstwem rolnym w rozumieniu ustawy o podatku rolnym jest zaś, zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Jeśli zatem dana osoba jest właścicielem gruntów rolnych o powierzchni mniejszej niż 1 ha, to nie spełnia ww. definicji, a zatem nie posiada czynnego i biernego prawa wyborczego w wyborach do izb rolniczych i tym samym nie może być członkiem okręgowej komisji wyborczej.
Pytanie 4. Czy osoby posiadające rodzinne ogrody działkowe są uprawnieni do głosowania i powinni być na ujęci na listach?
Zgodnie z art. 28 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o izbach rolniczych, "spis uprawnionych do udziału w głosowaniu, o których mowa w art. 3 ust. 3, sporządza się w urzędzie gminy."
Zatem w spisie powinny znaleźć się osoby wymienione w art. 3 ust. 3 ww. ustawy, tj. „ osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, płacące podatek na terenie działania izby oraz osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3, będące członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych, mających siedzibę na terenie działania izby.".
Przypomnieć również należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. ustawy, członkami samorządu rolniczego z mocy prawa są:
1) osoby fizyczne i prawne, będące podatnikami podatku rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym;
2) osoby fizyczne i prawne, będące podatnikami podatku dochodowego z działów specjalnych produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych;
3) członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych posiadający w tych spółdzielniach wkłady gruntowe.
W spisie powinni się zatem znaleźć podatnicy podatku rolnego, oraz podatnicy dochodowego z działów specjalnych produkcji rolnej, płacący podatek na terenie działania izby, a także członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych, mających siedzibę na terenie działania izby.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 13 ustawy o podatku rolnym, "zwalnia się z podatku rolnego grunty położone na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, z wyjątkiem będących w posiadaniu podmiotów innych niż działkowcy lub stowarzyszenia ogrodowe w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2176).".
Zatem co do zasady posiadacze rodzinnych ogrodów działkowych nie są podatnikami podatku rolnego.
Jeśli zatem takie osoby nie są podatnikami podatku rolnego z innego tytułu albo też nie są podmiotami, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lub 3, to nie są osobami uprawnionymi do głosowania w wyborach do izb rolniczych.
Pytanie 5. Czy ma być ujęty na spisie podatnik, który posiada na terenie naszej gminy np 0,5000 ha użytków rolnych, a na terenie gminy Y posiada 0,7000 ha użytków rolnych, jest opodatkowany jako gospodarstwo rolne (z niższej stawki podatkowej) bo zgodnie z przepisami ustawy o podatku rolnym tak powinno być, ma być ujęty na tym spisie? Zgodnie z przepisami jest podatnikiem podatku rolnego i posiada gospodarstwo rolne przekraczające łącznie 1 ha fizyczny na terenie dwóch gmin.
Przepisy ustawy o izbach rolniczych nie rozstrzygają tej kwestii, poruszonej w pytaniu.
Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały nr 1/2019, o umieszczeniu w danym spisie decydują dane z ewidencji podatkowej.
Ponadto, każdy może wnieść zażalenie w sprawie nieprawidłowości spisu (art. 28 ust. 3 zdanie drugie ww. ustawy). Jeżeli organ który spis sporządził, nie uwzględnił zażalenia, na taką decyzję przysługuje prawo wniesienia, za pośrednictwem organu sporządzającego spis, skargi do sądu rejonowego w ciągu 3 dni (art. 28 ust. 5 ww. ustawy).
W przypadku wskazanym w pytaniu, podatnik powinien zatem zwrócić się do jednej z gmin (wybranej przez siebie), w której posiada grunty, o uwzględnienie go w spisie wyborców, przedstawiając jednocześnie dowody (jeśli gmina nie ma dostępu do takich danych), że łącznie posiada grunty rolne o powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy.
Pytanie 6. Co wpisać w przypadku gdy na liście widnieją Nadleśnictwa, Parafie czy wtedy tez wpisujemy ich na listę z osobą reprezentującą?
Zgodnie z załącznikiem nr 8 do uchwały nr 1/2023 Krajowej Rady Izb Rolniczych w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania wyborów do walnych zgromadzeń izb rolniczych, stanowiącym wzór spisu wyborców - osób prawnych, dane przedstawiciela (imię i nazwisko, PESEL itd.) zamieszcza się, gdy w ewidencji podatkowej takie dane są dostępne. Jeśli gmina ich nie posiada, nie musi ich umieszczać w spisie wyborców
Pytanie 7. W przypadku gdy jedna osoba jest jako osoba fizyczna i prawna, powinna być wpisaną na obie listy?
Z formalnego punktu widzenia nie jest możliwe by ten sam podmiot był jednocześnie osobą fizyczną i osobą prawną. Osoba fizyczna bowiem to każdy człowiek, a osoba prawna to "instytucja" (np. spółka, spółdzielnia itd.). Nie jest zatem możliwe by ten sam podmiot był wpisany jako wyborca na dwóch listach wyborczych.