W dniu 8 listopada 2021 r. MRiRW udzieliło odpowiedzi na wniosek KPIR z dnia 14 października znak L.dz. 756/KPIR/2021 w sprawie postulatów dotyczących wsparcia producentów świń prowadzących chów w cyklu zamkniętym, informując co następuje:


W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowane są możliwe warunki udzielania pomocy dla producentów rolnych utrzymujących stada macior, zgodne z przepisami unijnymi regulującymi zasady udzielania pomocy publicznej. Po opracowaniu programu pomocy zostanie on przedłożony do konsultacji publicznych.
Odnosząc się do postulatu dotyczącego wdrożenia odstępstwa dla beneficjentów działania modernizacja gospodarstw rolnych w obszarze A w zakresie wymogu wzrostu wartości dodanej brutto, informuje, że zgodnie z PROW 2014-2020, w obszarach A-D restrukturyzacja musi doprowadzić do wzrostu wartości dodanej brutto (GVA) w gospodarstwie, w szczególności w wyniku racjonalizacji technologii produkcji lub wprowadzenia innowacji, zmiany profilu lub skali produkcji, poprawy jakości produkcji lub zwiększenia wartości dodanej produktu, co najmniej o 10% w odniesieniu do roku bazowego w okresie 5 lat od dnia przyznania pomocy. Ponadto, jeżeli operacja zostanie zrealizowana prawidłowo, w tym w zakresie zestawienia rzeczowego operacji, a warunek wzrostu GVA w gospodarstwie nie zostanie osiągnięty ze względu na czynniki zewnętrzne, których negatywnego wpływu na GVA gospodarstwa rolnik nie miał możliwości złagodzić, pomoc nie będzie podlegała zwrotowi.
Zgodnie z § 24 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia krajowego dla ww. instrumentu wsparcia 1), umowa może zawierać w szczególności zobowiązania beneficjenta dotyczące osiągnięcia wzrostu wartości dodanej brutto w gospodarstwie (GVA), co najmniej o 10% w odniesieniu do roku, w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, i utrzymania tego wzrostu przez 5 lat od dnia przyznania pomocy. Zatem, biorąc pod uwagę warunek przyznania pomocy oraz ww. zobowiązanie, osiągnięcie wzrostu GVA w gospodarstwie powinno nastąpić przed upływem okresu 5 lat liczonego od dnia przyznania pomocy, czyli może nastąpić np. w 3 czy np. w 4 roku od dnia przyznania pomocy. Ponadto, wzrost GVA ma być utrzymany do upływu 5 lat od dnia przyznania pomocy.
Zgodnie z umową (wersja obowiązująca od 21 lipca 2021 r.):
1) realizacja operacji lub jej etapu obejmuje m.in. wykonanie zakresu rzeczowego operacji, zgodnie z zestawieniem rzeczowo-finansowym operacji stanowiącym załącznik nr 1 do umowy, który doprowadzi do wzrostu i utrzymania wartości dodanej brutto (GVA) w gospodarstwie beneficjenta co najmniej o 10% w odniesieniu do roku, w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, w którym został złożony dany wniosek, w okresie 5 lat od dnia przyznania pomocy przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Agencję) (§ 3 ust. 7 pkt 1 umowy);
2) beneficjent zobowiązuje się do spełnienia warunków określonych w Programie, przepisach ustawy, rozporządzenia oraz realizacji operacji zgodnie z postanowieniami umowy, a w szczególności wzrostu i utrzymania wartości dodanej brutto (GVA) w gospodarstwie Beneficjenta co najmniej o 10% w odniesieniu do roku, w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, w którym został złożony dany wniosek, w okresie 5 lat od dnia przyznania pomocy przez Agencję (§ 5 ust. 1 pkt 6)

3) Agencja żąda od beneficjenta zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranej kwoty pomocy, z zastrzeżeniem ust. 3, w przypadku ustalenia niezgodności realizacji operacji z ustawą, rozporządzeniem, umową lub przepisami odrębnymi, a w szczególności wystąpienia niespełniania przez beneficjenta, co najmniej jednego ze zobowiązań określonych umową, w tym nieosiągnięcia wzrostu wartości dodanej brutto (GVA) w gospodarstwie Beneficjenta co najmniej o 10% w odniesieniu do roku, w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, w którym został złożony dany wniosek i nieutrzymania tego wzrostu w okresie 5 lat od dnia przyznania pomocy przez Agencję, przy czym w takim przypadku zwrotowi podlega całość wypłaconej kwoty pomocy za niespełnienie tego warunku. Pomoc nie będzie podlegała zwrotowi, jeżeli operacja zostanie zrealizowana prawidłowo, w tym w zakresie zestawienia rzeczowo-finansowego operacji, a warunek wzrostu wartości dodanej brutto w gospodarstwie nie zostanie osiągnięty ze względu na czynniki zewnętrzne, których negatywnego wpływu na wzrost wartości dodanej brutto w gospodarstwie Beneficjent nie miał możliwości złagodzić, co znajdzie uzasadnienie w złożonych wyjaśnieniach i/lub dowodach potwierdzających powyższe okoliczności (§ 13 ust. 1 pkt 2 lit.f)

Zgodnie z umową, beneficjent ma więc możliwość złożenia wyjaśnień lub przedstawienia dowodów potwierdzających, że zaistniały okoliczności zewnętrzne, które uniemożliwiły osiągniecie wzrostu wartości dodanej brutto w gospodarstwie, pomimo prawidłowego zrealizowania operacji. W takim przypadku pomoc nie podlega zwrotowi. Agencja każdy taki przypadek rozpatruje indywidualnie.